Fabeltjes
Er doen veel fabeltjes de ronde over de geschiedenis van onze Tamme Rat.
Zo vertellen o.a. veel dierenwinkels en dierenartsen ten onrechte, dat de Tamme Rat gevoelig is voor tumoren omdat dat er ingefokt is in laboratoria, en onze huisdierratten van die laboratia-ratten afstammen.
Dit is absoluut niet waar, althans, in ieder geval bij zo’n 99% van alle huisdierratten.
Om te vertellen hoe en wat, beginnen we –hoe kan het ook anders- bij het begin:
Opkomst van de Bruine rat
Eén van de eerste landen die werd aangedaan door de Bruine rat, was Engeland. De Bruine rat plantte razendsnel voort om daarmee de veel kleinere en op een muis lijkende Zwarte rat (Rattus rattus) nagenoeg uit te roeien.
De Bruine rat en de Zwarte rat gaan niet samen, zoals o.a. blijkt uit een stuk geschreven rond 1768 door de rattenvanger van Prinses Amelia, namelijk:
“Ik plaatste al mijn vallen (…). Zoals gewoonlijk ving ik in de lagere gedeeltes van het huis (de kelder) enkel Bruine ratten en in de hoge gedeeltes van het huis enkel Zwarte ratten.
Ik zette ze samen in een grote kooi om ze in leven te houden tot de volgende morgen, zodat de eigenaar van het huis ze zou kunnen zien.
Echter, op het moment dat ik ze samen zette vielen de Bruine ratten direct de Zwarte ratten aan, om ze te doden en in mijn aanwezigheid te verorberen.”
Rond 1860 werd ontdekt dat ze her en der bij enkele havens nog te vinden waren, en zelfs op open landen waar ze echter niet constant verbleven.
Er werd ontdekt dat Bruine en Zwarte ratten zelfs zij aan zij leefden op het eiland van Lundy, in het kanaal van Bristol!
Overlast en rattenvangers
De Bruine rat verspreidde zich zeer snel.
Rond 1750 arriveerden zij ook in Italië en Amerika werd rond 1760 aangedaan.
Noorwegen werd gekozen als nieuw verblijf rond 1762 (de naam ‘Noorse rat’ is dus eigenlijk niet terecht), Zweden rond 1790 en Spanje rond 1800.
Het werden er té snel té veel en de Bruine rat begon overlast te veroorzaken.
Om die overlast te verminderen kwamen er rattenvangers.
Zo iemand was Jack Black; hij was zelfs de officiële rattenvanger van Koningin Victoria.
Al snel liep het echt uit de hand en om snel van de vele ratten af te komen werden er o.a. wedstrijden gehouden waarbij er zakken vol ratten los werden gelaten in een ring, samen met een hond (vaak een Terriër).
De hond die de meeste ratten in de zo snelst mogelijke tijd dode, was de winnaar.
Zo zou hond Jacko van Jemmy Shaw gemiddeld slechts 2.7 seconden per rat nodig hebben gehad.
Diezelfde eigenaar, beter bekend als ‘Jimmy’ Shaw, zou apart gekleurde/ getekende ratten voor de wedstrijd uit de pit hebben gehaald om daarmee te fokken.
Hetzelfde deed Jack Black, en zodoende zijn de verschillende variëteiten ontstaan zoals wij die tegenwoordig kennen.
Maar waar komen nu eigenlijk onze Tamme ratten (oftewel; Rattus ;Norvegicus Domesticus) vandaan?
Ratten planten zich enorm snel voort en daar kwamen Jimmy Shaw en Jack Black ook al gauw achter. Af en toe verkochten ze wel eens ratten als huisdier aan buitenstaanders, en ze besloten dat nu vaker en vooral meer te gaan doen. Zo gingen er grote groepen albino’s naar de laboratoria en wat kleinere groepen van verschillende variëteiten naar rattenliefhebbers door het hele land en het buitenland zodat er verder gefokt werd met de leuke en mooie variëteiten. Onze ratten komen van die laatste groepen.
Rattus Norvegicus Domesticus
Maar waar komen nu eigenlijk onze Tamme ratten (oftewel; Rattus ;Norvegicus Domesticus) vandaan?
Ratten planten zich enorm snel voort en daar kwamen Jimmy Shaw en Jack Black ook al gauw achter. Af en toe verkochten ze wel eens ratten als huisdier aan buitenstaanders, en ze besloten dat nu vaker en vooral meer te gaan doen. Zo gingen er grote groepen albino’s naar de laboratoria en wat kleinere groepen van verschillende variëteiten naar rattenliefhebbers door het hele land en het buitenland zodat er verder gefokt werd met de leuke en mooie variëteiten. Onze ratten komen van die laatste groepen.
Laboratoria
De ratten in de laboratoria zijn vandaag de dag nog steeds vooral albino’s, maar je ziet ook zwarte japanners en zelfs agouti’s.
Voordat de Bruine rat zijn intrede maakte in de laboratoria, werd er vooral gebruikt gemaakt van de Zwarte rat.
De Bruine rat echter bleek veel meer overeenkomsten met de mens te hebben, dan de Zwarte rat, dus er werd al snel omgeschakeld.
Eén van de eerste laboratoria die er mee begon en een lijn opzette, was het Wistar Instituut in Philadelphia,U.S.A.
Deze ‘Wistar’ ratten zijn zelfs nu nog enorm bekend en Af en toe wordt er zelfs door liefhebbers overwogen om ze in te kruizen met onze tamme ratten.
Het blijkt echter dat het ‘redden’ van ratten uit laboratoria niet in hun voordeel werkt.
Binnen het laboratoria wordt er heel steriel gewerkt, zodat de proeven maar niet in gevaar komen door bacteriën van buitenaf.
Zo worden de ratten nergens aan blootgesteld en op het moment dat ze ‘buiten’ komen, worden ze aan van alles blootgesteld.
Zo ontwikkelen sommige o.a. al vrij snel luchtwegklachten.
Omdat er verder niet veel bekend is over erfelijkheden, zien de meeste liefhebbers al snel weer af van hun fokplannen.
Oprichting van clubs
In 1895 werd in Engeland de National Mouse Club opgericht.
Deze club was in principe alleen bedoeld voor muizenfans, maar al vrij snel ontvingen zij een brief van een grote rattenfan (Miss Mary) met de vraag of rattenfans ook lid mochten worden en of er zodoende ook keuringen voor ratten konden worden gehouden.
Miss Mary was een aparte persoonlijkheid; ze was van adel, maar leek meer op een man dan een vrouw.
Daarnaast was het natuurlijk al helemaal vreemd dat zij, als edele, van ratten hield.
Gelukkig trok ze zich nergens wat van aan, en heeft ze zich tot haar dood ingezet voor de ratten als populair huisdier.
Zodoende werd ook haar vraag beantwoord door de National Mouse Club, en veranderde deze hun naam in 1912 in National Mouse and Rat Club.
Helaas nam de populariteit van de tamme rat weer af na de dood van Miss Mary in 1921, en voelde de National Mouse and Rat Club zich gedwongen om in 1929 hun naam weer terug te veranderen in National Mouse Club.
Jaren gingen voorbij en de tamme rat werd een beetje vergeten, tot in 1976 in Engeland de National Fancy Rat Society werd opgericht.
Inmiddels leeft de rattenwereld veel meer in Engeland dan hier in Nederland.
Zo worden er vrijwel elk weekend rattenkeuringen gehouden en letten de meeste fokkers ook enorm op uiterlijk, iets wat in Nederland nog een beetje taboe is.
De langstlevende rattenclub in Nederland is de IRF; Internationale Ratten Fokkers/Fanclub.
Er zijn nog een hoop clubs opgericht, maar de meeste hebben hun 2e levensjaar niet gehaald.
In België heb je ook nog een goede rattenclub; de Rat ’n ROLL.
Deze is opgericht begin 2005, maar was daarvoor vanaf 2001 ook wel bekend als de VVRV.
En natuurlijk is er nu de VSRO; wij hopen ons te kunnen onderscheiden van alle andere verenigingen op onze eigen originele manier en zodoende langer mee te gaan, en meer te bereiken, dan vele andere verenigingen.