Snorharen
Ratten hebben snorharen in rijen aan beide zijkanten van de neus, lange snorharen boven hun ogen en korte snorharen rond de mond.
Een snorhaar is anders dan gewoon haar.
Elke snorhaar groeit uit een haarzakje, dat is afgesloten met een capsule bloed, de bloed holte.
Als een snorhaar word aangeraakt, of iets aanraakt, dan drukt het het bloed naar de tegenoverstelde kant van de bloed holte.
Het bloed versterkt de beweging waardoor zenuwen een bericht naar de hersenen sturen.
De rat weet precies welke kant op en hoever elke snorhaar word bewogen.
Hoe groeien snorharen?
Rittens worden met snorharen geboren.
Als het embryo twaalf dagen oud is verschijnen ze al, twaalf dagen na hun geboorte leren ze hun snorharen te bewegen.
Snorharen groeien uit een haarzakje in de huid, zoals alle haren.
Haarzakjes gaan door cyclussen heen van groeien en rust.
De haar groeit, blijft een poosje op zijn plek, valt uit, en vervolgens komt er een nieuwe haar.
Tijdens de groeifase groeit een snorhaar ongeveer één mm per dag.
Als een snorhaar verloren gaat begint er een nieuwe te groeien, deze zal de oude in 8 tot 11 dagen vervangen.
Neurologisch
De boodschap die de snorhaar doorgeeft aan de hersenen gaat via een bepaalde route.
Dit gaat naar een gedeelte dat barrel cortex heet.
De barrel cortex is verantwoordelijk voor het verwerken van alle boodschappen die via de snorharen binnen komen.
De barrel cortex lijkt op een soort map.
Elke zenuw die bij een bepaalde snorhaar zit gaat naar een plek in de cortex. (die wel barrel word genoemd door zijn vorm)
Die plaatsing van die punten in de barrel cortex zien er hetzelfde uit als de plaatsing van de snorharen.
De “map” in de barrel cortex word gevormd door ervaringen en past zich aan tijdens de rat zijn leven.
Als een volwassen rat zijn snorharen eraf worden geknipt, passen de hersenen van de rat zich binnen een paar uur tot paar dagen volledig aan.
De corresponderende barrel word afgebroken en barrels die in de buurt liggen groeien groter om te compenseren.
Als meerdere snorharen worden geknipt, zodat sommige korter zijn dan anderen, zijn de hersenen na ongeveer een week aan die situatie aangepast.
Als je een haarzakje bij een ritten verwijdert zal de corresponderende barrel niet gaan groeien en barrels die ernaast liggen zullen groter groeien om te compenseren.
Een rat die zonder snorharen opgroeit heeft een abnormale structuur in zijn hersenen, met als gevolg dat de rat zich minder goed aan veranderingen kan aanpassen.
Ook kan die rat zich minder makkelijk redden op nieuw terrein.
Gebruik
Ratten zijn erg afhankelijk van hun snorharen.
Ze gebruiken deze meer om informatie te vergaren over hun omgeving dan bijvoorbeeld hun ogen.
Ze bewegen hun snorharen ongeveer 7 keer per seconde, afhankelijk van wat de rat aan het doen is.
Als ze aan het onderzoeken zijn, maken ze grotere, langzamere bewegingen.(4 tot 6 keer per seconde)
Als ze stilzitten maken ze snelle kleine bewegingen. (7 tot 12 keer per seconde)
Snorharen kunnen los van elkaar bewogen worden aan weerskanten van de neus, en ze kunnen ze ongeveer vijf cm voorbij hun neus uitstrekken.
Soms raken ze een object meerdere malen aan met hun snorharen.
Hierdoor krijgen ze een goed drie dimensionaal beeld van de omvang en vorm van dit object.
Snorharen zijn enorm gevoelig.
Getrainde ratten kunnen feilloos het verschil merken tussen gladde oppervlakken en de kleinste deukjes.
Lage geluidsfrequenties in de lucht, en ruwe oppervlakken worden opgepikt door de lange snorharen.
Gladde oppervlakken en hoge geluidsfrequenties worden opgepikt door de korte snorharen.
Hierdoor kunnen de ratten bepalen wat voor textuur iets heeft en kunnen ze waarschijnlijk zelfs geluiden in de lucht “horen” met hun snorharen.
Snorharen worden voor een heleboel dingen gebruikt, om te bepalen of ze ergens langs kunnen, om een object te onderzoeken en tijdens het zwemmen hebben ze ze zelfs nodig om te overleven.
Tijdens een confrontatie met een andere rat worden de snorharen ook veel gebruikt.
De verdedigende rat zorgt ervoor dat ze telkens de snorharen van de ander met haar snorharen aanraakt.
De dominante rat moet namelijk voorbij dit punt om te kunnen aanvallen.
Gekrulde snorharen
Er zit redelijk wat verschil tussen de snorharen van gladharigen en die van rexen.
Bij gladharigen zijn de snorharen praktisch recht.
De breedte van de snorharen aan weerskanten tesamen is ongeveer 13 cm.
Een snorhaar is ongeveer 5 a 6 cm, de snorharen boven de ogen ongeveer 4,5 cm en de snorharen rond de mond enkele mm.
Bij gekrulde snorharen is de breedte van weerskanten tezamen ongeveer 6 tot 7 cm.
De snorharen boven de ogen zijn sterk gekruld en zijn niet naar boven gericht.
De snorharen bij de mond zijn ook gekruld.
Rex ratten met gekrulde snorharen hebben dus minder nut van hun snorharen.
Wat voor effect dit op rexen heeft is niet precies bekend.
Het is echter wel bekend dat de hersenen zich vrijwel altijd goed weten aan te passen.
Toch zal een rat met gekrulde wimpers minder inzicht hebben in zijn omgeving en minder informatie uit zijn snorharen kunnen halen dan een rat met rechte snorharen.
Bron: www.ratbehavior.org